Kiedy dziecko je inaczej
emocje w przedszkolu
Jedną z największych trudności, na jaką napotkałam podczas rozmów z rodzicami dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym jest przygotowywanie posiłków dzieciom do szkoły – a właściwie – reakcja kolegów i koleżanek z grupy na te posiłki. Ciężko jest bezpośrednio kontrolować reakcje innych dzieci, natomiast zdecydowanie jest jedna rzecz, którą mogą zrobić rodzice i która przekłada się bezpośrednio na ich dzieci, na komfort psychiczny zarówno w szkole i ogólnie w życiu społecznym.
O wypowiedź w tym temacie poprosiłam doświadczoną psycholog, certyfikowaną psychoterapeutkę poznawczo-behawioralną Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej (PTTPB), zrzeszonego w European Association for Behavioural and Cognitive Therapies (EABCT), analityka zachowania BCBA, terapeutę behawioralnego. – Joannę Hikert.
Praca z ludźmi – dziećmi, młodzieżą i dorosłymi – jest dla niej prawdziwą pasją – a swoje doświadczenie kliniczne łączy z głębokim zrozumieniem codziennych wyzwań, z jakimi mierzą się współczesne rodziny. Poniżej przedstawiam jej spojrzenie na temat wspierania dzieci w sytuacjach związanych z odmiennością żywieniową i reakcjami rówieśników.
Kiedy zdrowe wybory spotykają się z niezrozumieniem
Proces wprowadzania dziecku pełnowartościowej, korzystnej dla zdrowia ciała i mózgu diety, bywa dla rodziców trudnym doświadczeniem, szczególnie w sytuacji, gdy pociecha uczęszcza do szkoły, przedszkola. Rodzice często spotykają się z niezrozumieniem, nie tylko ze strony placówek, ale również najbliższego otoczenia. Życie i praktyka terapeutyczna pokazują, że nie ma idealnej metody zabezpieczenia siebie, czy własnego dziecka przed dezaprobatą społeczną. Dzieci przynoszące pojemniki z własnym jedzeniem mogą dotykać kłopotliwe pytania, nieprzyjemne komentarze rówieśników, czy wręcz odrzucenie. Pojawia się pytanie – jak wesprzeć dziecko na tej drodze?
Poczucie własnej wartości dziecka w obliczu krytyki i niezrozumienia
Potrzeba bycia przyjętym, zaakceptowanym przez grupę to jedna z najbardziej podstawowych ludzkich potrzeb. U niektórych z nas lęk przed negatywną opinią, czy wręcz wykluczeniem ze wspólnoty jest szczególnie silny. Dziecko rodzi się jako czysta, niezapisana karta. Rodzice i inne bliskie, ważne osoby uczestniczące w wychowaniu, stopniowo oddziałują na kształtowanie tożsamości młodego człowieka, poprzez słowa kierowane do niego i o nim, poprzez przykład własnego postępowania w sytuacjach społecznych, postawy jakie prezentują w relacjach z ludźmi – rodziną, znajomymi, sąsiadami, przełożonymi. Dzieci uczą się funkcjonować w świecie obserwując dorosłych. Jeśli widzą, że rodzic boi się oceny, krytyki czy odrzucenia, przyjmują to jako coś realnego i groźnego- również zaczynają postrzegać jako zagrożenie.
Twoje reakcje mają znaczenie
Przyjrzyjmy się więc, czy my, jako dorośli pokazujemy dziecku nasz lęk przed oceną innych, przed tym, jak zostaniemy odebrani, skomentowani. Dla młodego człowieka rodzic jest wszechpotężną figurą – widząc więc, że mama, czy tata obawiają się krytyki, opinii innych, dziecko może zacząć wierzyć, że rzeczywiście jest się czego obawiać i przyjmuje również taką lękliwą, niewypowiedzianą postawę, która funkcjonuje na poziomie myśli, emocji, odczuć fizjologicznych, jak również zachowań. Najczęściej jednak wymaga to rozpoczęcia pracy od siebie. Rodzic, który lepiej rozumie swoje reakcje, lęki, schematy osobowościowe, ma większą łatwość w budowaniu zdrowego poczucia wartości u dziecka – tu pomocny może okazać się proces indywidualnej psychoterapii.
Nie ma odporności bez fundamentu – jak dom kształtuje poczucie wartości dziecka
Jednocześnie należy pamiętać, że pewność siebie w jednej sferze (np. w aspekcie podejścia jedzenia czegoś innego niż większość), wynika z ogólnego poczucia wartości dziecka. Trudno oczekiwać odporności na krytykę, jeśli podstawowe potrzeby emocjonalne dziecka nie są właściwie zaspokajane na gruncie domowym – kiedy dziecko często słyszy negatywne opinie na swój temat, jest porównywane do kolegów, kiedy jego granice są przekraczane. W takich sytuacjach dziecko najprawdopodobniej rozwinie zniekształcony obraz siebie, niskie poczucie wartości.
Słowa, które budują – jak wzmacniać poczucie wartości dziecka na co dzień
Z całą pewnością korzystną postawą będzie wspieranie relacji dziecka z przyjaciółmi, zwracanie uwagi na jego mocne strony, pasje, zainteresowania. Wszystko to posłuży do budowania pozytywnego obrazu siebie i rozwinięcia konstruktywnej mowy wewnętrznej. Słowa kierowane do dziecka przez rodzica stają się później głosem w jego głowie. Wzmacniajmy słowem, gestem: „Jesteś dzielny, mądry, wartościowy” zamiast „dlaczego nie postarałeś się jak kolega?” Unikajmy porównań naszego dziecka do innych, zamiast tego pokazujmy piękno płynące z różnorodności i zaciekawmy się tym. Psychoterapia indywidualna dziecka również może tu okazać się bardzo pomocna.
Jak budować zdrową relację dziecka z jedzeniem – bez presji i strachu
Ważne, aby nakreślić dziecku sens zmian: nie z poziomu lęku („bo zachorujesz”, „bo choroba wróci”), ale raczej z troski o dobrostan („żeby mieć energię, zdrowie, dobry nastrój”). Budujmy pozytywną atmosferę wokół jedzenia – bez presji i zmuszania. Ogromną rolę odgrywa modelowanie – dziecko uczy się z obserwacji. Jeśli rodzic sam je na co dzień to, co proponuje dziecku i robi to z autentyczną satysfakcją – wzmacnia jego motywację. Jeżeli dziecko zaś zorientuje się, że tylko jego mają dotyczyć zmiany w nawykach żywieniowych, podczas gdy rodzice zajadają chipsy i pierogi, zrodzi to poczucie niesprawiedliwości i zdecydowanie negatywnie odbije się na jakości jego relacji z jedzeniem. Jeśli to możliwe dajmy dziecku wybór preferowanych dań (w ramach dostępnych opcji), aby zachęcić i budować poczucie sprawstwa. Włączajmy dziecko w robienie zakupów i przygotowywanie posiłków, pozwólmy wybrać pojemniki na jedzenie do przedszkola/szkoły, czy ulubione potrawy. Wystrzegajmy się nadmiernej kontroli, pytań w stylu: „dlaczego nie zjadłeś?”, „dlaczego zjadłeś tak mało?”- to wzmacnia presję i poczucie gorszości.
Joanna Hikert
Psycholog, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna CBT
Serdecznie zachęcam do odwiedzenia strony Joanny jeśli szukasz konkretnych wskazówki, które pomagają lepiej rozumieć dziecko i jego emocje – bez presji i bez ocen.
Zaproszenie na webinar na żywo!
Kiedy dziecko je inaczej
emocje w przedszkolu cz.1
Już 21.05 w czwartek o godzinie 18:00 zapraszam na webinar na żywo, który poprowadzę razem z Joanną Hikert!
Porozmawiamy o emocjach dziecka w przedszkolu, szczególnie w sytuacji, gdy stosuje specjalną dietę i je inaczej niż rówieśnicy – o trudnościach, reakcjach otoczenia i sposobach, jak mądrze je wspierać.
Jeśli to temat bliski Tobie lub Twojemu dziecku – dołącz!
Artykuły, które mogą Cię zainteresować!
Warsztaty GAPS na Farmie Wola
Kiedy dziecko je inaczej – emocje w przedszkolu
Zdrowie – czym jest i jak o nie dbać? Holistyczne podejście do zdrowia fizycznego i psychicznego
Zapraszam Cię do wspólnej podróży!
Jeżeli szukasz holistycznego podejścia do zdrowia i kogoś, kto pomoże Ci w naturalny sposób przywrócić równowagę w Twoim organizmie, to znalazłeś się we właściwym miejscu!
